Web Servislerimiz


 KRİPTO HABER


ICO TÜRKİYE LİSTELEME


admin@kriptoparahaber.com

×
View RSS Feed

admin

Kripto Para Bilmeniz Gerekenler

Blog Konusunu değerlendir ve oy kullan
Alıntı HakanKF Nickli Üyeden Alıntı

Kripto Para Nedir?

Kripto Para bildiğimiz para birimleri Türk Lirası, Dolar vb. gibi bir para sistemidir. Ama bu para birimlerinden farklı olarak, kripto paranın oluşturulma amacı belli kriptografi prensipleri sayesinde mümkün kılınan bir işlem ile dijital bilgi değişimi sağlamaktır. Kriptografinin kullanım amacı para işlemlerini güvence altına almak ve yeni paraların oluşturulmasını kontrol etmektir. İlk Kripto Para, 2009’da bulunan Bitcoin’dir. Günümüzde yüzlerce farklı kripto para kullanılmaktadır ve bunlar genelde “alternatif kripto para” olarak isimlendirilir.

Başka bir deyişle kripto kara parasal değeri olan satırlarca koda dönüştürülmüş bir elektrik akımı gibidir. Daha da basite indirgemek gerekirse, kripto para dijital bir para birimidir.

Hükümetlerin para biriminin değerini belirlediği merkezi bankaların aksine, hiçbir hükümetin kripto paralar üstünde kontrolü yoktur. Çünkü bu paranın kontrolünü sağlayan bir merkezi yoktur.

Pek çok kripto para (Bitcoin, Ethereum vs.) zaman içinde daha az üretilmek üzere tasarlanır böylece bir piyasa değeri oluşturulur. Bu, devletlerin kullandığı para birimlerine göre farklı bir durumdur. Çünkü devlet uygun şartlarda, istediği zaman daha fazla para basabilir ve dolayısıyla enflasyonu arttırabilir. Örnek vermek gerekirse Bitcoin piyasasında ise asla 21 milyondan fazla miktarda birim dönüşümü olmayacaktır.

Yüzlerce kripto para türü olmasına rağmen, bunların çoğu iki protokolün birini kullanarak ortaya çıkmıştır; POW veya PoS. Tüm Kripto Paralar, bilgisayarlarını veya ASIC makinelerini para işlemlerinin doğrulanmasını ve işlenmesini sağlamak için hazırlamış olan kripto para madencileri tarafından muhafaza edilmektedir.


KRİPTO PARA TARİHİ

İlk kripto para, 2009 yılında takma adlı bir yazılımcı olan Satoshi Nakamoto tarafından bulunan Bitcoin‘dir. Bitcoin sistem olarak POW kullanır.

Bitcoin’in ardından Nisan 2011’de, merkezsiz bir DNS aracılığıyla internet sansürünü zorlaştırmak amacıyla ilk altcoin olan Namecoin kuruldu. Ekim 2011’de ise şifreleme methodu olarak SHA-256 yerine Scrypt kullanarak ilk kez başarılı olan kripto para Litecoin kullanıma sunuldu. Bu özellik sayesinde insanlar Bitcoin madenciliği için kullanılan ASIC makineleri gibi özel donanımlar olmadan Litecoin kazabilir hale geldi.

2013 sonlarında Litecoin, medya tarafından tanınmaya başladı ve 1 milyar $ piyasa değerine ulaştı. 2011’de kurulan Ripple da Bitcoin ile aynı protokoller üzerine kurulmuştur.


KRİPTO PARA GÜVENLİĞİ

Kripto Paraların güvenliği iki bölümden oluşmaktadır: İlki madenciler tarafından yapılan bir iş olan sıkışık hash kesişimlerini bulmak;

ikinci ve daha muhtemel olan ise ağın %51’inden daha fazla kazı gücüne sahip olan bir madenci, küresel blockchain sistemini değiştirip, alternatif bir ana defter yaratabilir ve bu durum ”%51 atağı” olarak adlandırılmaktadır. Bu noktada bile saldırganın yapabilecekleri limitlidir. Kendi yaptığı para işlemlerini geri alabilir veya diğer para işlemlerini bloklayabilir.

Kripto paralara devlet tarafından haciz koyulma ihtimali de daha azdır. Tüm Kripto Paralar görünümde anonimdir. Ve bazı birimler tam anlamıyla bir anonimlik sağlamak için yeni sistemler oluşturmuşlardır.


KRİPTO PARALARDA HASH

Kripto Para kazma gücü saniye başına düşen hash ile ölçülür.1 kH/s değerindeki bir donanım saniyede 1,000 hash kazar. 1 MH/s saniyede bir milyon hash ve 1 GH/s saniyede bir milyar hash anlamına gelir. Madenciler bir bloğu başarılı şekilde çözdükleri zaman, yeni bir hash oluşur.

Hash algoritması bu büyük miktardaki veriyi sabit uzunluktaki bir hashe çevirir. Eğer kodlara aşinaysanız ve algoritmayı biliyorsanız bu hash’i ayrıştırıp içindeki veriyi çıkarabilirsiniz. Ama sıradan birinin gözünde bu hashler birbirine sıkıştırılmış numaralar gibi gözükür ve çözülmesi neredeyse imkansızdır.

SHA VS SCRYPT

Bitcoin ve birçok diğer kripto para SHA-256 kullanılarak kazılsa da,Litecoin ve diğerleri Scrypt kullanır. Bunlar en büyük hash fonksiyonlarıdır ama bunların yanında bazı kripto paralar tarafından kullanılan scrypt-N, x11 gibi fonksiyonlar da mevcuttur.

SHA-256’nın oluşturduğu problemlere çözüm olması için başka hash fonksiyonları bulundu. Önceden insanlar ekran kartı(GPU) ile Bitcoin kazabiliyorduve bu epey enerji harcıyordu. Bitcoin günden güne popülerleştikçe, ASIC SHA-256 makinesi bulundu ve GPU ile kazma metodunun pabucu dama atıldı.

Bu makinelerin ne kadar güçlü olduğuna dair bir fikir vermek adına: 4 GPU çalıştırarak kazı yapan bir donanım yaklaşık 3.4 MH/s gibi bir hash oranı yakalayıp 3600 kW/h tüketirken, ASIC makinesi 6 TH/s kazıp 2200 kW/h tüketir. Dolayısıyla, GPU ile kazma metodu kullanılmaz hale geldi ancak bazı insanlar ağın güvenliği konusunda endişelenmiştir. Daha az insanın ev bilgisayarlarıyla kârlı bir şekilde madencilik yapmasıyla, ağ merkezsiz olma özelliğini biraz yitirdi. Scrypt madenciliği, ASIC’in hafıza sorununa dayanıklı olma vaadiyle uygulamaya geçirildi.

Scrypt hashleri epey büyük bir bellek gerektirmektedir. GPUlar zaten bu durumu kaldırabilmek için tasarlanmışken, ASIC makineleri bu yönde tasarlanmamıştır. Ama Scrypt madenciliği çok fazla enerji gerektiriyor ve bu sorunla baş edebilmek adına scrypt-ASIC makineleri üretilmiştir. Bu evrede Litecoin ASIC madenciliğini önlemek için POW sistemini değiştirmeyi düşünmüştür. Scrypt, POW sisteminin SHA-256‘ya göre daha etkili olduğunu düşündü. Bitcoin’de 10 dakikada 1 blok çözülürken Litecoin’de 2.5 dakikada 1 blok çözülmektedir.


KRİPTO PARA YASAL MI?

Kripto Paralar pek çok ülkede yasal olmasına rağmen – İzlanda ve Vietnam hariç – yapılandırma ve kısıtlamalardan muaf değillerdir. Çin, finansal kurumların Bitcoin’leri kontrol etmesini Rusya ise kripto paraların yasal olduğunu söylemesine rağmen Rus Rublesi dışında herhangi bir birimle eşya alımını yasaklamıştır.


KRİPTO PARA KULLANIMI

Kripto Para Kullanmak İçin 10 Neden
Kripto para yeni yeni popülerleşmeye başlayan ve kısmen yeni ortaya çıkmış bir para birimidir. Ancak pek çok insan hala daha niye kripto para kullanıldığını anlamamaktadır.

İşte kripto para kullanmak için 10 güzel sebep:

HIZLIDIR
Başka bir bankadan kendi banka hesabınıza bir çek ödediğiniz zaman banka o parayı genelde birkaç günlüğüne bekletir çünkü o parayı ödeyecek durumda olup olmadığınızdan emin olamaz. Buna benzer olarak uluslararası aktarımlar da uzun bir süre alabilir. Kripto para işlemleriyse, çok daha hızlıdır.

Eğer ‘’sıfır onaylama’’ türündeyse yani ticaret yaptığınız kişi henüz kripto para blockchaini tarafından onaylanmamış bir ödemeyi kabul etmeye razıysa; ödemeniz anlık olarak gerçekleşmektedir. Eğer ödemenin onaylanmasını isterse, işleminizin gerçekleşmesi 10 dakika sürebilmektedir. Bu, bir bankadan diğerine olan her işlemden daha hızlıdır.

UCUZDUR
“Ama benim kredi kartlarım da anlık olarak işlem yapıyor!” mu diyorsunuz? Olabilir. Ama büyük ihtimalle bu ayrıcalık için ekstra ödeme yapıyorsunuzdur. Yani hatırı sayılır bir işlem ücreti ödüyorsunuzdur. Kripto para işlemlerinin ücreti oldukça düşüktür hatta bazı durumlarda hiç yoktur.

MERKEZİ HÜKÜMETLER ELİNİZDEN ALAMAZ
Mart 2013’te Kıbrıs’ta ne olduğunu biliyor musunuz? Merkez Bankası, kendine yeniden sermaye oluşturmak için 100.000$’dan fazla olan sigortasız mevduatlara el koyarak yerel halk tarafından epey tepki görmüştü. Hatta aslında 100,000$’dan az miktardaki mevduatlardan yüzdeyle bir kesim yapmak istemişti. İşte bu durum, kripto para kullanırsanız başınıza gelmez. Çünkü bu para biriminin bir merkezi yoktur ve sahibi sizsinizdir. Hiç bir merkezi otorite bu birimi kontrol etmez dolayısıyla hiç bir banka bu parayı sizden alamaz. Bankalara pek güvenmeyen insanlar için bu özellik oldukça güzeldir.

İBRAZ YOKTUR
Kripto paralar gönderildikleri anda artık geri alınamazlar. Kripto para göndermiş olan kişi, alıcının rızası olmadan kripto parayı geri alamaz. Dolandırıcılar, kredi kartında olduğu gibi, bir şey aldıktan sonra kredi kartı firmasıyla iletişime geçerek işlemi durdurup parayı geri alamazlar. Böyle bir sahtekarlık, kripto para kullanımında gerçekleşmez.

İNSANLAR SİZİN ÖDEME BİLGİLERİNİZİ ÇALAMAZLAR
Bu önemli bir olay. Günümüzde internet üzerindeki pek çok ödeme kredi kartlarıyla yapılmakta, ama 1920’lerde ve 1930’larda kredi kartları ilk ortaya çıktıklarında internet henüz bulunmamıştı. Yani kredi kartları internet üzerinde kullanılmak için tasarlanmamıştı ve bu yüzden güvenilir değillerdir. İnternetteki bir sitenin formuna gizli olan tüm bilgilerinizi (kredi kart numaranız, son kullanım tarihi ve CSV numarası) girmeniz istenmektedir. Bundan daha az güvenilir bir ödeme şekli düşünmez biraz zordur. Bu yüzden kredi kart numaraları hala daha çalınabiliyorlar.

Kripto para işlemlerindeyse, hiçbir gizli bilginizi paylaşmak zorunda değilsiniz. Bunun yerine iki anahtar kullanıyorsunuz: bir adet ortak ve bir adet özel anahtar. Ortak anahtarı (yani sizin kripto para adresiniz) herkes görebilir ama özel anahtarınız gizlidir. Bitcoin gönderdiğinizde, işlemi ortak ve özel anahtarınızı kullanıp bir matematiksel fonksiyon uygulayarak imzalarsınız .Bunu yapmak, işlemin sizden geldiğine dair bir sertifika hazırlar. Özel anahtarınızı diğerleriyle paylaşmak gibi safça bir şey yapmadığınız sürece de, epey güvendesinizdir.

ENFLASYON DERDİ YOKTUR
Bildiğimiz klasik paraların sıkıntısı, hükümetlerin istedikleri zaman istedikleri kadar basabilmeleridir ve bunu epey sıkça yaparlar. Eğer milli borcu ödemek için yeteri kadar Türk Lirası yoksa, Merkez Bankası daha fazla para basar. Eğer ekonomi zora girerse, hükümet yeni basılmış parayı alıp niceliksiz kolaylaştırma denen bir aşama ile ülke ekonomisine sızdırabilir. Bu da paranın değerinin düşmesine neden olur.

Eğer birden ülkedeki Türk Lirası sayısını iki katına çıkarırsanız, bu şu demektir: Önceden bir Türk Lirası olan yerde artık iki tane var. Bir çikolatayı 1 liraya satan biri, artık çikolatanın fiyatını arttırmak zorunda ki ürün eski değerine kavuşsun. Çünkü artık Türk Lirasının değeri yarı yarıya düşmüş olur. Hizmetlerin ve ürünlerin fiyatının artma sebebi enflasyondur. Enflasyon, kontrol etmesi zor bir şeydir ve insanların alım gücünü düşürebilir. Bitcoin, belli bir sayıda koin oluşturulabilecek şekilde tasarlanmıştır. Orijinal versiyonunda sadece 21 milyon koin yaratılabilir. Yani sayı 21 milyonu bulduğunda, koin sayısı artmayacak yani enflasyon bir problem olmayacak. Bunun tam tersine, deflasyon (ürünlerin ve hizmetlerin fiyatının düşmesi) bile gerçekleşebilir.

İSTEDİĞİNİZ KADAR GİZLİ OLABİLİR
Bazen insanların ne satın aldığımızı bilmelerini istemeyiz. Kripto para, göreceli olarak gizli bir para birimidir. Bir yandan, – blockchain sağolsun- gayet açık bir işlemdir ve herkes belli bir hesabın işlemlerde ne kadar koin bulundurduğunu görebilir. O işlemlerin nereden geldiğini ve kime gönderildiğini bilirler. Diğer bir yandansa, banka hesaplarının aksine, kimse belli bir hesabın kime ait olduğunu bilmez. İçini görebildiğiniz ama sahibini göremediğiniz bir cüzdana benzer. Herkes içine bakabilir ama kimse kime ait olduğunu bilemez. Ama yine de söylemeliyiz ki kripto para sistemini pek akıllıca kullanmayanlar – her işlemde aynı hesabı kullananlar, farklı hesaplardaki paraları tek bir hesaba aktaranlar – kimliklerinin ifşa edilmesini kolaylaştırırlar.

KİMSEYE GÜVENMEK ZORUNDA DEĞİLSİNİZ
Geleneksel bankacılık sisteminde, insanların paranıza göz kulak olacağına güvenmek durumundasınızdır. Bankaya güvenmek zorundasınızdır mesela. Bir işlem sırasında üçüncü tarafa da güvenmek zorunda kalabilirsiniz. Sıklıkla tüccara da güvenmek zorundasınızdır. Bu organizasyonlar sizden önemli ve hassas bilgiler isterler. Ama kripto para sistemlerin hiçbir merkeze dayanmadığı için, birine güvenmek zorunda değilsinizdir. Birine işlem gönderdiğinizde, bu işlem yasal olarak imzalanır ve güvenlidir. Bilinmeyen bir madenci bu işlemi onaylar ve işleminiz gerçekleşir. Karşınızdaki kişinin sizin kim olduğunuzu bilmesine gerek yok, eğer söylemeye niyetli değilseniz.

SAHİBİ SİZSİNİZ
Her türlü elektronik para sisteminde, paranız başkasına aittir. PayPal’ı ele alalım: Eğer şirket, hesabınızın kötü amaçlara kullanıldığına karar verirse hesabın içinde tuttuğunuz tüm varlıklara size danışmadan el koyma hakkına sahiptir. Hesabınıza tekrar erişim sağlamak için de türlü türlü engelleri aşmanız gerekmektedir. Kripto parada, özel anahtarınız ve adresinizi oluşturan ortak anahtar size aittir. Kimse bunları sizden alamaz (siz kendiniz kaybetmediğiniz sürece veya web tabanlı bir cüzdanda bu hesabı sunmadıkça)

KENDİ PARANIZI YARATABİLİRSİNİZ
Evde renkli yazıcılarla çıktısını alabileceğiniz onca güzel şey varken gidip para basarsanız, hükümetler size pek hoş gözle bakmazlar. Kripto paradaysa, kendi paranızı yapmanız teşvik edilir. Elbette açık marketten kripto para satın alabilirsiniz, ama aynı zamanda eğer yeterli işlem gücüne sahipseniz kendi kripto paranızı kazabilirsiniz. Bu kazım için gerekli olan ekipmanlara ve elektrik faturasına parayı bastıktan sonra yapmanız gereken tek şey makineyi açık ve yazılımı çalışır durumda bırakmaktır. Ve kim uyurken bilgisayarının kendi yerine para kazanmasını istemez ki?

Yorumlar

Giriş

Facebook ile Baglan Giriş